Przez dekady technologie wojskowe i cywilne funkcjonowały w separacji. Sytuacja geopolityczna powoduje, że ta bariera znika na naszych oczach. Jeśli Twoja firma tworzy zaawansowane czujniki, oprogramowanie do analizy danych czy lekkie materiały kompozytowe, znajduje się w sektorze dual-use, który w 2026 roku może liczyć na poważny zastrzyk gotówki z programów na cele obronne.
Które firmy mogą skorzystać z funduszy na obronność?
Oprócz finansowania tradycyjnego sektora zbrojeniowego, wspierane będą technologie podwójnego zastosowania (dual-use), co otwiera dostęp do kapitału dla szerokiej grupy polskich przedsiębiorstw, od start-upów po duże firmy. Dual-use to obszar rozwiązań pierwotnie zaprojektowanych dla rynku cywilnego, których parametry pozwalają na skuteczne wykorzystanie w celach obronnych.
Sektory z największym potencjałem finansowania dual-use to:
- Cyfryzacja i łączność: np. algorytmy sztucznej inteligencji (AI), nowoczesne narzędzia do ochrony cyberprzestrzeni oraz zaawansowane systemy przesyłu danych i nawigacji opartej na technologiach kosmicznych.
- Autonomia i inteligentne maszyny: bezzałogowce (drony), roboty mobilne oraz autonomiczne platformy transportowe, automatyka procesowa, która optymalizuje działanie linii produkcyjnych.
- Inżynieria materiałowa i komponenty wysokiej klasy: lekkie i wytrzymałe kompozyty, chemia specjalistyczna o ekstremalnej odporności na czynniki zewnętrzne oraz podzespoły elektroniki precyzyjnej, zdolnych do pracy w najtrudniejszych warunkach.
- Zaawansowana produkcja i mobilność: sektor motoryzacyjny i maszynowy, oferujące m.in. ogumienie typu run-flat, systemy logistyki magazynowej oraz precyzyjne obrabiarki sterowane numerycznie (CNC: tokarki, frezarki i szlifierki).
- Rozwiązania dla sektora cywilno-obronnego: nowoczesna odzież techniczna, żywność o podwyższonej gęstości odżywczej i długich terminach przydatności.
Gdzie szukać dotacji na obronność i bezpieczeństwo?
Firmy sektora obronnego i technologii dual-use stoją przed szansą na pozyskanie dużych środków na przeskalowanie swoich biznesów. Nowe nabory są uproszczone i oferują rekordowe kwoty.
Fundusz Bezpieczeństwa i Obronności (z KPO)
To gigantyczny zastrzyk gotówki o wartości 22 mld PLN jaki Ministerstwo Funduszy i Polityki Regionalnej kieruje na finansowanie inwestycji w obszarze bezpieczeństwa, obronności oraz technologii dual-use. 4 mld PLN z tej puli zostaną przeznaczone na modernizację przemysłu ze szczególnym uwzględnieniem działań związanych z badaniami i rozwojem. Fundusz będzie obejmował granty i preferencyjne pożyczki, często łączone z inwestycjami kapitałowymi. Operatorem środków będzie BGK i spółka celowa Chrobry, a ich uruchomienie jest zapowiadane na drugą połowę 2026 roku.
EDIP - 700 mln EUR dla firm wspierających bezpieczeństwo UE
Program EDIP (European Defence Industry Programme) to nowy instrument Komisji Europejskiej w obszarze obronności. Startuje 30 kwietnia 2026 roku. Skierowany jest do szerokiego grona podmiotów z państw członkowskich UE, Norwegii oraz Ukrainy. O środki mogą ubiegać się nie tylko giganci sektora zbrojeniowego, ale przede wszystkim małe i średnie przedsiębiorstwa (MŚP) oraz firmy typu small mid-caps, które stanowią fundament innowacyjności łańcucha dostaw. Priorytetem finansowania będą inwestycje w zwiększenie mocy produkcyjnych amunicji i rakiet, rozwój systemów bezzałogowych (dronów) oraz nowoczesnych rozwiązań w obszarze mikroelektroniki obronnej i materiałów wysokoenergetycznych. Program kładzie szczególny nacisk na modernizację linii wytwórczych oraz transformację przemysłu cywilnego na potrzeby obronne, co ma zapewnić Europie suwerenność technologiczną i szybką odpowiedź na dynamicznie zmieniające się zagrożenia. Pierwsze pilotażowe konkursy dla przemysłu startują już w czerwcu.
Środki na obronność w programach regionalnych
Dużą zmianą, jaka wchodzi obecnie w życie, jest przekierowanie części środków unijnych dysponowanych przez poszczególne województwa na przemysł obronny i technologie dual-use. Do programów regionalnych wyprowadzone zostały nowe priorytety, a pierwsze konkursy w ich ramach pojawią się jeszcze w 2026 roku. Środki popłyną na budowę schronów, budowę i modernizację infrastruktury podwójnego zastosowania, infrastrukturę kolejową oraz cyberbezpieczeństwo. W każdym regionie część puli zostanie przeznaczona dla przedsiębiorstw z sektora bezpieczeństwa i obronności, które dzięki temu będą mogły rozwijać innowacyjne technologie.
Inne programy z elementami dual-use
Oprócz nowych mechanizmów wspierania sektora obronnego, przedsiębiorcy mają do dyspozycji w nadchodzących miesiącach znane już programy, w których technologie podwójnego zastosowania również mają swoje miejsce. Ścieżka SMART umożliwia finansowanie prac B+R oraz finansowanie wdrożenia ich wyników. Inicjatywa STEP stawia na rozwój kluczowych technologii dla rynku UE, obejmuje zarówno prace badawcze jak i rozwój produkcji. Środki można przeznaczyć m.in. na rozbudowę zakładów, zakup nowoczesnych maszyn oraz uruchamianie nowych linii technologicznych niezbędnych do masowej produkcji rozwiązań strategicznych. Kredyt technologiczny z koleiwspiera wdrażanie nowoczesnych technologii będących efektem własnych prac B+R lub zakupionych patentów. Mechanizm wsparcia jest tu specyficzny:firma zaciąga w banku komercyjnym kredyt inwestycyjny na realizację projektu, a otrzymana dotacja (tzw. premii technologicznej), służy do częściowej spłaty kapitału tego kredytu.
Szansa dla technologii obronnych i dual-use
Wraz z uruchomieniem nowych programów, polskie firmy zyskają dostęp do bezzwrotnych dotacji, preferencyjnych pożyczek oraz instrumentów kapitałowych – obejmujących cały cykl inwestycji, od wczesnych prac B+R po wdrożenia i skalowanie produkcji. Środki uruchomione zostaną jeszcze w tym roku, dlatego już dziś warto zastanowić się czy nasza firma dysponuje technologią, która może znaleźć zastosowanie w sektorze obronnym. Zapraszamy również do konsultacji w zakresie dopasowania odpowiednich programów finansowych do potrzeb i możliwości Państwa firmy.
